دیابت نه تنها بر قند خون بلکه بر سلامت دهان و دندان نیز تاثیر جدی دارد. کسانی که قند خون بالایی دارند، بیشتر از افراد عادی در معرض التهاب لثه، عفونت و پوسیدگی دندان و خشکی دهان قرار دارند. بنابراین یکی از راه های مراقبت از از دندان ها کنترل دیابت می باشد. در ادامه این مقاله از کلینیک دندانپزشکی آزاده برفروشان به بررسی علائم بیماری دیابت در دهان و درمان زخم دهان دیابتی میپردازیم.
دلایل تاثیر دیابت بر دندان ها و لثه
قند خون بالا محیط دهان را برای رشد باکتری ها مساعد میکند و این امر باعث تشکیل پلاکهایی بر روی دندان ها و التهاب و خونریزی لثه میشود. همچنین این عارضه با تضعیف رگ های خونی و کاهش جریان خون در لثه، روند ترمیم آن را کاهش می دهد.
افزایش قند خون منجر به خشکی دهان و کاهش بزاق میشود این امر شرایط دهان را برای رشد قارچ ها و باکتریها فراهم مینماید و باعث عفونت لثه و دندانها میگردد. اما نکته حائز اهمیت این است که تاثیر دیابت نوع 1 و 2 بر دهان با یکدیگر متفاوت می باشد:
- در دیابت نوع 1 بیمار با کمبود انسولین مواجه است. این امر منجر به خشکی شدید دهان و زخم های مکرر میگردد.
- دیابت نوع 2 باعث مقاومت بدن به انسولین شده و در نتیجه التهاب لثهها و پوسیدگی دندانها را بیشتر می نماید.
به طور کلی در صورت عدم کنترل این دو نوع دیابت، بیمار به احتمال زیاد با تحلیل استخوان فک و لقی دندان مواجه خواهد شد.
علائم و نشانه های دیابت بر دهان
شناخت نشانه های دیابت به تشخیص و درمان زودهنگام این بیماری منجر شده و از آسیب های جدی به بیماران جلوگیری می نماید. اغلب بیماران مبتلا به قند خون علائم زیر را در دهان خود مشاهده می نمایند:
- خشکی و کاهش بزاق دهان که منجربه زخم های کوچک، ترک لب ، افزایش پوسیدگی دندان ها و مشکل در بلع می گردد.
- بوی بد دهان و طعم تلخ مداوم که حتی با مسواک زدن نیز از بین نمی رود. این تغییر نشانه ای از آغاز عفونت در دهان و عدم کنترل قند خون میباشد. افراد بیمار برای حفظ سلامتی خود، باید هرچه سریعتر نسبت به درمان زخم دهان دیابتی اقدام نمایند.
- خونریزی یا التهاب لثه هنگام مسواک زدن از نشانه های بارز دیابت است. در صورت عدم درمان به موقع، این امر منجر به پریودنتیت و از دست دادن دندان ها می گردد.
- بهبود دیر هنگام زخم های دهانی ( گاز گرفتن لب )
- برفک دهان (عفونت قارچی) که با ظاهر شدن لکه های سفید روی زبان و گونه ها و احساس سوزش و تلخی در دهان همراه است.
نحوه درمان زخم دهان دیابتی
با افزایش سطح قند خون، گلبول های سفید دیگر قادر به مقابله با باکتری ها نیستند، از طرف دیگر قند اضافی در بزاق دهان محیطی مناسب برای رشد میکروب ها ایجاد میکند. این دو عامل باعث پیشرفت عفونت و التهاب در دندان ها می شود و در صورت عدم درمان حتی به ریشه دندان و استخوان فک نیز سرایت می نماید. برای جلوگیری از این عوارض و حفظ سلامت دهان و دندان بیماران دیابتی باید موارد زیر را مدنظر داشته باشند:
- مراجعه و ویزیت منظم توسط دندانپزشکی تخصصی: با مراجعه به دندانپزشک بیمار از خدماتی مانند پاکسازی محل، شستشوی ضدباکتری، تجویز آنتی بیوتیک، در موارد خاص درمان ریشه دندان و یا جراحی لثه برخوردار می گردد. همچنین افراد دیابتی باید در صورت نیاز اقدام به جرم گیری دندان های خود نمایند.
- کنترل منظم قند خون: با نگه داشتن میزان قندخون بیمار در محدوده متعارف عملکرد جریان خون در بافت ها بهتر شده و این امر به تسریع روند بهبودی و مقابله با عفونت ها کمک می نماید.
- تغذیه سالم: پیروی از رژیم غذایی مناسب و مصرف میوه و سبزی تازه به حفظ سلامت دهان و دندان کمک می کند. نوشیدن آب کافی و پرهیز از مصرف نوشیدنی های قندی باعث کاهش خشکی و درمان زخم دهان دیابتی میگردد.
- درمان های خانگی: افراد مبتلا به دیابت با شست شوی دهان با آب ولرم و نمک، مصرف مایعات کافی و پرهیز از خوردن غذاهای داغ و شیرین می توانند باعث کاهش التهاب و درد در دندان ها شوند.
سخن آخر
افرادی که مبتلا به دیابت می باشند برای حفظ سلامتی دهان و دندان های خود باید هر شش ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کنند و با مراقبت های خاص مانند عدم مصرف نوشیدنی های شیرین و یا مصرف آب و سبزی ها و میوه های تازه از پوسیدگی و آسیب به دندان های خود جلوگیری نمایند.