داشتن دندانهای سالم نه تنها به زیبایی چهره و لبخند کمک میکند، بلکه نقش مهمی در سلامت عمومی بدن ایفا مینماید. مشکلات دهان و دندان میتوانند منجر به درد، عفونت، مشکلات گوارشی و حتی بیماریهای قلبی شوند. در این مقاله از کلینیک دندانپزشکی دکتر آزاده بَرفروشان درمورد اینکه چگونه دندانهای سالمی داشته باشیم صحبت خواهیم کرد. زیرا ما معتقدیم که پیشگیری بهتر از درمان است.
چگونه دندانهای سالمی داشته باشیم
داشتن دندانهای سالم نیازمند رعایت منظم اصول بهداشتی و سبک زندگی سالم است. توجه روزانه به بهداشت دهان و مراجعه به دندانپزشک میتواند از بروز بسیاری از مشکلات دندانی پیشگیری کرده و لبخندی زیبا و ماندگار را برای شما به ارمغان آورد .برخی از راهکارهای ساده و موثر برای حفظ سلامت دندان ها عبارتند از:
مسواک زدن منظم
مسواک زدن پایهایترین و مهمترین راه برای حفظ بهداشت دهان و دندان است. توصیه میشود حداقل دو بار در روز (صبح و قبل از خواب) با یک مسواک نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید، دندانها را به مدت دو دقیقه مسواک بزنید. مسواک زدن صحیح به حذف پلاکها و جلوگیری از پوسیدگی کمک میکند.
استفاده از نخ دندان
نخ دندان به پاکسازی فواصل بین دندانی کمک میکند؛ جایی که مسواک نمیتواند به خوبی دسترسی داشته باشد. استفاده روزانه از نخ دندان باعث کاهش خطر التهاب لثه و پوسیدگی دندانهای بین فک میشود.
رژیم غذایی سالم
تغذیه تأثیر مستقیمی بر سلامت دندانها دارد. مصرف بیش از حد قند و نوشیدنیهای شیرین، زمینهساز پوسیدگی دندانها است. بهتر است مصرف خوراکیهای قندی، اسیدی و چسبنده محدود شده و از مواد غذایی مفیدی مانند لبنیات، میوهها، سبزیجات و آجیل بهره گرفته شود.
مراجعه منظم به دندانپزشک
بازدید دورهای از دندانپزشک (هر شش ماه یکبار) برای بررسی وضعیت دندانها، جرمگیری و تشخیص زودهنگام مشکلات دندانی ضروری است. تشخیص به موقع، هزینه و درد درمان را به شدت کاهش میدهد.
ترک عادتهای مضر
چگونه دندانهای سالمی داشته باشیم؟ عادتهایی مانند سیگار کشیدن، مصرف مواد مخدر، جویدن یخ یا استفاده از دندان برای باز کردن اشیاء میتوانند به دندانها آسیب برسانند. ترک این عادتها، گام مهمی در راستای سلامت دهان است.
استفاده از دهانشویه
دهانشویههای ضدعفونیکننده میتوانند باکتریهای دهان را کاهش دهند و در کنار مسواک و نخ دندان به حفظ بهداشت کمک کنند. البته استفاده از آنها باید با مشورت دندانپزشک باشد.

نحوه مراقبت از دندانهای کودک
مراقبت از دندانهای کودک، از دوران نوزادی آغاز میشود و نقش بسیار مهمی در سلامت عمومی و شکلگیری عادات بهداشتی در سالهای بعد دارد. بسیاری از والدین تصور میکنند که دندانهای شیری چون موقتی هستند، اهمیت کمتری دارند؛ در حالی که سلامت آنها تأثیر مستقیم بر رشد فک، گفتار، تغذیه و دندانهای دائمی دارد. در ادامه به نکات مهم و کاربردی برای مراقبت از دندانهای کودک اشاره میکنیم:
مراقبت از لثهها قبل از رویش دندان
مراقبت از دهان کودک باید قبل از رویش اولین دندان آغاز شود. پس از هر وعده شیر، با یک گاز استریل یا پارچه تمیز و مرطوب، لثههای نوزاد را بهآرامی پاک کنید تا از تجمع شیر و رشد باکتری جلوگیری شود.
شروع مسواک زدن با اولین دندان
اولین دندان معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماهگی درمیآید. به محض رویش آن، باید مسواک زدن را آغاز کنید. نکات مهمی که باید کودکان در حین مسوا زدن رعایت کنند عبارت اند از:
- از مسواک نرم مخصوص کودکان استفاده کنید.
- مقدار خمیر دندان برای کودکان زیر ۳ سال باید به اندازه یک دانه برنج باشد.
- از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید، مگر اینکه دندانپزشک چیز دیگری توصیه کند.
پرهیز از خواباندن کودک با شیشه شیر
چگونه دندانهای سالمی داشته باشیم؟ یکی از شایعترین دلایل پوسیدگی زودرس دندان در کودکان، خوابیدن با شیشه شیر یا آبمیوه است. قند موجود در این مایعات روی دندان باقی میماند و باعث پوسیدگی میشود. در صورت نیاز، فقط آب ساده در شیشه بریزید.
آموزش عادات صحیح به کودک
از سن حدود ۲ تا ۳ سالگی، کودک را به مسواک زدن تشویق کنید. تا حدود ۶ سالگی، والدین باید حتماً در مسواک زدن به کودک کمک کنند، زیرا کودکان توانایی کامل برای تمیز کردن تمام قسمتهای دهان را ندارند.
تغذیه سالم برای سلامت دندانها
مصرف زیاد شیرینی، شکلات، نوشیدنیهای شیرین و خوراکیهای چسبنده مثل تافیها باعث پوسیدگی میشود. تشویق کودک به مصرف میوه، سبزیجات، لبنیات و نوشیدن آب فراوان به سلامت دندانها کمک میکند.
مراجعه منظم به دندانپزشک کودکان
اولین ویزیت دندانپزشکی باید در حدود یکسالگی یا بعد از رویش اولین دندان انجام شود. دندانپزشک، علاوه بر بررسی سلامت دندانها، راهکارهایی برای پیشگیری و آموزش به والدین ارائه میدهد.
استفاده از فلوراید و سیلانت
فلوراید باعث تقویت مینای دندان میشود و در پیشگیری از پوسیدگی نقش دارد. در برخی موارد، دندانپزشک ممکن است استفاده از سیلانت (پوشش محافظ برای شیارهای دندان) را نیز برای دندانهای آسیاب کودک توصیه کند.
نتیجهگیری
داشتن دندان های سالم ارتباط مستقیمی با نوع سبک زندگی افراد دارد. مراقبت از دندانها از همان ماههای اول زندگی آغاز میشود و یکی از مهمترین سرمایهگذاریها برای سلامت عمومی بدن است. ایجاد عادات صحیح، تغذیه مناسب و پیگیریهای منظم دندانپزشکی، لبخندی سالم و زیبا برای سالهای عمرتان را تضمین میکند.















