ژنژیویت یا التهاب لثه، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های دهان و دندان است که اگر به موقع درمان نشود، می‌تواند منجر به بیماری‌های پیشرفته‌تر پریودنتال و حتی از دست رفتن دندان شود. شناخت دقیق ژنژیویت، علل، علائم و روش‌های درمان آن برای حفظ سلامت دهان ضروری است. در این مقاله از وب سایت دندانپزشکی دکتر برفروشان به شما خواهیم گفت که ژنژیویت چیست و چگونه درمان می‌شود؟
ژنژیویت چیست؟
ژنژیویت به التهاب و قرمزی لثه‌ها گفته می‌شود که معمولاً به دلیل تجمع پلاک میکروبی روی دندان‌ها ایجاد می‌گردد. در این مرحله، التهاب محدود به بافت نرم لثه بوده و هنوز به استخوان فک و بافت‌های حمایت‌کننده دندان آسیبی وارد نشده است. در صورتی که این عارضه به سرعت درمان نشود، منجر پریودنتیت و از دست دادن دندان می شود. این بیماری قابل برگشت است و با درمان مناسب می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. مهمترین علت این بیماری، بهداشت نامناسب دهان است که باعث ایجاد التهاب در اطراف بافت های لثه می شود. سایر دلایل ایجاد ژنژیویت عبارت است از:
- بهداشت ناکافی دهان: مسواک زدن و نخ دندان کشیدن نامناسب باعث افزایش پلاک می‌شود. پلاک یک لایه نامرئی و چسبنده از باکتری‌هاست که در اثر نشاسته و قند غذا در دهان به وجود می‌آید. برای از بین بردن این پلاک‌ها باید روزانه حداقل 2 بار مسواک بزنید.
- تجمع پلاک میکروبی: مهمترین علت ژنژیویت، تجمع پلاک حاوی باکتری‌ها روی دندان‌ها و تبدیل آنها به جرم سخت در زیر خط لثه می‌باشد. این موضوع یک سپر محافظتی برای باکتری ها ایجاد می‌کند و باعث تحریک لثه می‌شود. حذف کردن این جرم‌ها از کناره‌های دندان دشوار است و به تمیز کردن حرفه‌ای دندان نیاز دارد.
- عوامل سیستمیک: بیماری‌هایی مانند دیابت، بارداری، تغییرات هورمونی، داروهای خاص (مانند ضدتشنج‌ها و داروهای قلبی) می‌توانند التهاب لثه را تشدید کنند.
- سیگار کشیدن: یکی از عوامل مهم در ایجاد و تشدید ژنژیویت است.
- استرس و تغذیه نامناسب: می‌توانند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و التهاب را افزایش دهند.
علائم ژنژیویت
از نشانه های سالم بودن لثه، سفت بودن و رنگ صورتی آن است. چنین لثه هایی در اطراف دندان قرار میگیرد. بنابراین اگر لثه های شما این دو خصوصیت را ندارد بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید. اما نشانه‌های التهاب و ژنژیویت چیست ؟ این موارد عبارتند از:
- لثه‌های قرمز، متورم و حساس
- خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن
- بوی بد دهان
- لثه های نرم
- درد خفیف یا ناراحتی در لثه
- در برخی موارد، تحلیل و عقب‌نشینی لثه
نحوه تشخیص و درمان التهاب لثه
تشخیص ژنژیویت توسط دندانپزشک انجام می‌شود و شامل معاینه بالینی، بررسی میزان پلاک و التهاب و در صورت نیاز رادیوگرافی جهت ارزیابی استخوان فک است. این عارضه در مراحل اولیه کاملاً قابل درمان است و با رعایت بهداشت دهان و دندان می‌توان مانع پیشرفت آن شد. هدف درمان ژنژیویت، حذف پلاک و کاهش التهاب است تا از پیشرفت بیماری جلوگیری شود. روش‌های درمان عبارت‌اند از:
۱. بهبود بهداشت دهان
- آموزش صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان
- استفاده از مسواک نرم و خمیر دندان فلورایددار
- مصرف دهان‌شویه‌های ضدعفونی‌کننده در صورت تجویز دندانپزشک
۲. جرم‌گیری و پاکسازی حرفه‌ای
دندانپزشک می‌تواند پلاک و جرم‌هایی را که با مسواک و نخ دندان پاک نمی‌شوند، از روی دندان‌ها پاک کند. این کار به خصوص اگر پلاک سفت شده و به جرم (تارتر) تبدیل شده باشد، ضروری است.
- حذف پلاک و جرم‌های سخت شده از سطح دندان‌ها و زیر لثه
- در موارد مزمن، ممکن است نیاز به تسطیح ریشه‌ها باشد
۳. اصلاح عوامل زمینه‌ای
- کنترل بیماری‌های سیستمیک مانند دیابت
- ترک سیگار و بهبود تغذیه
- مدیریت استرس
۴. پیگیری منظم
معاینات دوره‌ای معمولا هر شش ماه برای جلوگیری از عود بیماری و کنترل سلامت لثه ضروری است.
پیشگیری از ژنژیویت
بهترین راه مقابله با ژنژیویت، پیشگیری از آن است. با رعایت مداوم بهداشت دهان و دندان و داشتن سبک زندگی سالم، می‌توانید از ابتلا به این بیماری جلوگیری کنید. حالا که دانستید ژنژیویت چیست؟ برای پیشگیری باید کارهای ساده اما مهم زیر را روزانه انجام دهید:
- مسواک زدن حداقل دو بار در روز و استفاده روزانه از نخ دندان
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای معاینه و پاکسازی
- ترک سیگار و تغذیه سالم ( خوردن سبزیجات و کاهش مصرف قند)
- مدیریت بیماری‌های مزمن و کنترل استرس
نتیجه‌گیری
ژنژیویت یک بیماری التهابی شایع و قابل درمان است که در صورت عدم توجه می‌تواند به پریودنتیت و مشکلات جدی‌تر منجر شود. با رعایت بهداشت دهان، مراجعه منظم به دندانپزشک و درمان به موقع، می‌توان سلامت لثه و دندان‌ها را حفظ کرد و از عوارض بعدی جلوگیری نمود.